Mostar: Sud upisao dvije crkve i groblja u vlasništvo BiH

U grunt su kao društveno vlasništvo upisani srpsko pravoslavno groblje groblje u Vrapčićima poznato kao Kraljevina sa kapelom u nepsorednoj blizini nekadašnjeg Kombinata "Đuro Salaj", zatim groblje poznato kao Podvornica u Gornjim Vrapčićima sa crkvom. Upis je izvršio je referent u Opštinskom sudu Mostar Meadin Balavac.

Srbi u dolini Neretve šokirani i zabrinuti informacijom koju su, kako ističu, čuli iz medija. Sve to izaziva nelagodu. Pojašnjavaju da je to srpska zemlja, da o tome svjedoče grobovi preminulih.

Mještanin Vrapčića Drago Antelj rekao je Srni da su njegovi preci oduvijek sahranjivani u groblju u tom mjestu, o čemu svjedoče spomenici od prije 200 godina.

"Naši ljudi su davali zemlju, a uvijek smo je smatrali našom i crkvenom. Nikada se nije postavljalo pitanje čije je. U tom groblju se sahranjuju Antelji, Vučići, Kuzmani, Šanjevići. Nikada nismo mogli pomisliti da se nešto ovakvo može desiti, nismo zabrinuti samo mi već sav srpski narod u dolini Neretve", istakao je Antelj.

Ljudi se, kaže, pitaju šta ih sutra čeka.

Branko Milović, koji živi pored groblja u Vrapčićima više od 60 godina, rekao je Srni da su žitelji prije rata kupovali zemlju da bi se proširilo groblje Kraljevina.

"Ovdje su sahranjeni ljudi rođeni 1804. godine, pa do danas. Iz medija sam čuo da su nam groblje upisali na `državu`, na osnovu čega, ništa nije jasno. Ovo je uvijek pripadalo Crkvenoj opštini", rekao je Milović.

On je naglasio da se nakon ovog niko ne može osjećati prijatno, ako se nešto uzima na ovaj način, kako ćete biti sigurni u život i opstanak.

Starješina Saborne crkve u Mostaru, sveštenik Duško Kojić rekao je Srni da je Srpska pravoslavna crkvena opština Mostar za ovu neprijatnu situaciju saznala iz medija, te da su odmah angažovali advokate.

"Ovo nismo znali, ne zato što smo neažurni i ne vodimo računa o svojoj imovini, već zato što niko normalan ovako nešto nije mogao očekivati, jer je to vijekovima u vlasništvu i posjedu Srpske pravoslavne crkvene opštine Mostar", naglasio je sveštenik Kojić.

On je naveo da je Crkva upoznata sa procesom harmonizacije, ali napominje da je po zakonu trebalo da budu obaviješteni kao stranka u postupku.

"Nikada nas niko nije pozivao da se izjasnimo niti bilo šta. Ovo sve djeluje jako zabrinjavajuće", upozorio je Kojić.

Prema njegovim riječima, u Zakonu o zemljišnim knjigama FBiH piše da je Sud dužan da obavijesti poznato lice koje ima pravni interes na nekretninama, ali Crkvu u Mostaru nisu obavijestili.

"Izgleda da je u 2026. godini Crkvena opština Mostar nepoznato lice u Mostaru", istakao je Kojić.

Sveštenik je naveo da su saznali i da je crkva u naselju Čelebići u Konjicu, takođe, upisana na "državu".

"Ovi postupci izazivaju nelagodu i nepovjerenje kod ljudi koji žive ovdje. Ljudi strahuju da će se nastaviti sa oduzimanjem imovine i pojedincima i Crkvi. Taman kada pomislimo da nešto ide u boljem pracu, pogode nas ovakve vijesti koje nas vrate u realnost koja nije tako dobra", rekao je Kojić.

On se ipak nada da će se stvari riješiti. "Kada krenemo u ove postupke vidjećemo da li je u pitanju neka loša namjera ili administrativni propust", dodao je Kojić.

Odbor za zaštitu prava Srba u Federaciji BiH saopštio je da je mostarski sud upis "države" na posjed Srpske pravoslavne crkve izvršio tokom harmonizacije zemljišne knjige i katastra za katastarsku opštinu Vrapčići.

U opštinskom katastru kao posjednik je upisana Srpska pravoslavna crkvena opština.

S obzirom da je Opštinski sud u Mostaru imao pristup katastarskoj opštinskoj evidenciji, ističu iz Odbora, mogao je da utvrdi da se na navedenoj parceli nalazi pravoslavno groblje i da je Srpska pravoslavna crkvena opština upisana kao posjednik.

Iz Odbora za zaštitu prava Srba u FBiH su u postupku utvrđivanja činjenica i okolnosti, te uvidom u evidencije utvrdili da je Sud u Mostaru na parceli, gdje se nalazi džamija u Vrapčićima, upisao vlasnika Medžlis Islamske zajednice Mostar.

"Upis Medžlisa islamske zajednice Mostar izvršen je 28. februara 2020. godine u postupku harmonizacije. Zanimljivo je da je upis izvršio isti sudski službenik koji je upisao `državu` kao vlasnika srpskih grobalja i kapele", istakli su iz Odbora.

Naglasili su da niko nema ništa protiv da se Islamska zajednica upiše gdje je džamija, kao i katolička crkva gdje je katolička crkva, ali smatraju da isto pravilo treba sa važi i za SPC.

"Upisivati srpska pravoslavna groblja i srpske pravoslavne kapele u vlasništvo `država` očigledno ima neki drugi cilj", naglasili su iz Odbora.

Opštinskom sudu Mostar poslat je upit po kom osnovu je urađen upis pravoslavnih grobalja i crkve na "državu", ali u toku dana nisu odgovorili.

(Srna) Foto: Srna